Lezen over de moord op je dierbare kan traumatisch zijn

1390
Lucinda van de Ven

Hoe gaan journalisten en auteurs om met nabestaanden van een moord? Over het algemeen hebben mijn moeder en ik vooral positieve ervaringen met deze beroepsgroep. Uitzonderingen daargelaten. In deze column sta ik stil bij een recente ervaring die me bepaald niet in de koude kleren ging zitten.

Het is zaterdagmiddag als ik een kort mailtje van een auteur ontvang. Ik ken hem niet maar hij schrijft een boek getiteld ‘Moordstad.’ Nadia’s gewelddadige dood komt in het boek voor en hij vraagt of ik ‘het manuscript van zijn boek op feitelijke onjuistheden wil corrigeren’. Hij benoemt in zijn mail terloops dat het niet zijn intentie is het verdriet over het verlies van Nadia op te rakelen.

Minimaal

De inhoud van het manuscript in de bijlage, wordt minimaal toegelicht. Ik tast in het duister over de aanleiding voor het boek, welke tijdsperiode het bestrijkt en wat de motivatie is om dit boek te schrijven. Evenmin word ik voorbereid op de gruwelijke feiten die ik ga lezen en bijna achteloos in het weekend in mijn schoot gedropt krijg.

Omdat de auteur het over ‘een manuscript’ heeft, heb ik aangenomen dat hij het volledige boek of een volledig hoofdstuk heeft gemaild, zodat ik het verhaal over mijn zus in een bredere context kan plaatsen. Tot mijn verbijstering bestaat ‘het manuscript’ uit slechts twee pagina’s. Ik was van plan om het op een later moment te lezen. Nu blijkt dat het zo kort is, maak ik de kardinale fout om het direct door te nemen.

Manier

De manier waarop mijn zus is vermoord, wordt tot in het bloederigste detail beschreven op een sensationele manier die bij mij vooral pervers overkomt. De vermoedelijke aanleiding voor haar dood wordt niet benoemd. Omdat Nadia’s moordenaar tevens verdacht is geweest van een eerder levensdelict, wordt ook de moord op Anton Bussing beschreven. Het leven en de dood van twee onschuldige slachtoffers verdient in een boek over ‘crimestad Utrecht’ kennelijk slechts twee pagina’s! Deze reductie van Nadia’s leven en van haar noodlottige dood maar ook van het immense leed dat haar overlijden heeft veroorzaakt, raakt mij diep.

Tijdens het lezen knapt er iets in mij. Gevoelens van woede overspoelen me: er staan zoveel fouten in dat het stoom uit mijn oren komt. Tegelijkertijd word ik snoeihard geconfronteerd met hevig verdriet. Verdriet dat ik lange tijd niet meer in deze intensiteit heb ervaren. Ik ben verbijsterd door de zakelijke beschrijving van de laatste minuten van Nadia’s leven. Het ontbreken van enige compassie in de tekst met het lot van mijn zus en dat van Anton, frustreert me eigenlijk nog meer dan dat veel feiten niet of niet volledig juist zijn.

Emotie

Vanuit mijn eerste emotie stuur ik een korte reactie. ‘Er klopt niets van je verhaal’, schrijf ik. Een verbouwereerd mailtje komt retour. De auteur schrijft dat hij ‘OverLeven’ – de documentaire over de gevolgen van de moord op Nadia – en de uitzending ‘De Zaak van je Leven’ heeft bekeken en daarnaast nog een aantal juridische stukken heeft doorgelezen. Naar zijn idee heeft hij goede research gedaan. Een mening die ik bepaald niet deel.

Mijn verstand probeert mild te zijn; deze man kan niet weten dat ik PTSS heb. Hij begrijpt duidelijk niet dat de gedetailleerde beschrijving die hij heeft gestuurd een bijzonder goede ‘trigger’ was waardoor het te gevoelig afgestelde alarmsysteem in mijn hoofd keihard is afgegaan. De auteur kan niet weten dat ik na het lezen van zijn verhaal ontzettend heb gehuild. Hij voelt niet dat alle spieren in mijn lichaam zich direct aanspanden en dat ik acht uur later nog net zo gespannen en emotioneel ben waardoor ik geen idee heb hoe ik in slaap kan vallen.

Onjuistheden

Toch zijn de feitelijke onjuistheden niet de enige reden dat ik zo van slag ben. Mijn hart sloeg vooral op tilt door herhaaldelijk te lezen over de ‘extreme hoeveelheid bloed’ die mijn zus verloor. Bovendien steekt het mij dat de auteur in zijn beschrijving bij herhaling naar Nadia verwijst als ‘de studente’ of naar ‘het studentenhuis waar zij woonde.’

Vanaf het moment dat zij was gestorven is er in de media haast unaniem over Nadia geschreven en gesproken als ‘de Utrechtse studente.’ Ondanks dat wij dat in elk interview dat we gaven corrigeerden, bleek het onmogelijk deze misvatting recht te zetten.

Mijn zus was niet zomaar ‘een studente’. Nadia was veel eerder een hardwerkende, jonge vrouw. Tot onze spijt is na haar overlijden nauwelijks tot mensen doorgedrongen dat Nadia naast haar parttime studie, een baan had.

Grachtenpand

Bovendien was het grachtenpand aan de Weerdsingel Westzijde helemaal geen studentenhuis! Er woonden vier mensen. Drie van de bewoners – waaronder Nadia’s moordenaar Pascal die controller was bij de ING-bank in Den Haag – werkten fulltime.

Mijn zus werkte 24 uur per week als junior projectleider bij PAC ICT in Den Haag. Ondanks dat Nadia nog maar 25 jaar oud was, verdiende zij een uursalaris van 65 euro, reed ze in een leaseauto en beschikte ze over een Nokia (de toenmalige gsm) van de zaak met een onbeperkte belbundel. Haar werkgever, leidinggevende en studentendecaan waren het er unaniem over eens dat Nadia veel potentie had. Haar parttimestudie deed mijn zus ‘ernaast.’ Naast haar baan. Slechts weinigen kunnen wat zij kon; Nadia combineerde met verve een verantwoordelijke en veeleisende baan met een parttime studie Technische informatica aan de Hogeschool van Utrecht.

Kwalijk

Ik vind het kwalijk dat de auteur mij pas na het schrijven van zijn stuk de gelegenheid bood om zijn verhaal waar nodig aan te vullen en te corrigeren. En ik wil journalisten en auteurs echt dringend adviseren om altijd de moeite te nemen om eerst met nabestaanden in gesprek te gaan, alvorens een verhaal te schrijven over hun overleden dierbare. Nog belangrijker: wees je ervan bewust dat een nabestaande, ook wanneer het overlijden al jaren geleden is, opnieuw kan worden getraumatiseerd door te lezen hoe zijn geliefde op brute wijze om het leven is gebracht.

Uiteindelijk heeft de auteur, nadat we contact hebben gehad, het stuk over Nadia alsnog volledig herschreven. Hij bood tevens zijn excuses aan.

  • * Lees ook Lucia’s vorige column: ‘Lichtpuntjes in donkere tijden’. Over de bijzondere band die zij en haar moeder met rechercheurs opbouwden.

Steun de website Femke Fataal

Vond je dit een goed artikel? Laat dan je waardering blijken met een kleine bijdrage. Je kunt me ook met een vaste, maandelijkse bijdrage steunen. Dan kan ik onderzoek doen en schrijven en kun jij mijn verhalen blijven lezen. Dankjewel!

1 REACTIE

  1. Voor een auteur lijkt met mij les 1 uit het integriteitsboek van auteurs voor je gaat schrijven eerst uitgebreid contact op te nemen met de nabestaanden.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.