Casemanager Slachtofferhulp; een pitbull met roze strikje

1861
Afbeelding ter illustratie. Foto door Anna Shvets via Pexels

Een jongeman is slachtoffer geworden van een ernstig geweldsmisdrijf, maar de politie is ‘vergeten’ daarover zijn ouders te informeren. Pas zes uur later ontdekken de ouders via de sociale media dat hun kind ernstig gewond is en in een operatiekamer ligt, vechtend voor zijn leven…

Dit is een van de vele situaties waarmee ik in mijn werk als casemanager bij Slachtofferhulp Nederland te maken krijg.

De auteur van deze column is Mirjam van Zuijlen, casemanager bij Slachtofferhulp Nederland.

Mijn naam is Mirjam van Zuijlen. Ik ben moeder van vier zoons en een dochter die alle vijf zijn opgegroeid tot mooie, jonge volwassenen. Inmiddels ben ik tevens oma van drie kleinkinderen. Twee dagen ben ik zelfs fulltime-oma en pas ik op. Een fijne tegenhanger van mijn werk, want op die momenten kan ik mijn energie weer opladen en volop genieten van het hier en nu.

Samen

Casemanager zijn bij Slachtofferhulp Nederland is een boeiend en uniek vak mogen uitoefenen. Ik doe dat samen met 36 andere collega’s door het hele land.

Mijn werk bestaat uit het ondersteunen van nabestaanden na een moord en van slachtoffers van ernstige gewelds- en zedendelicten. Deze mensen krijgen steevast te maken met een reeks aan gevolgen. Denk dan bijvoorbeeld aan een complex rouwproces of bijvoorbeeld aan de veelomvattende, juridische gang van zaken die zij moeten doormaken.

*tekst gaat door onder foto*

Casemanagers van Slachtofferhulp ondersteunen nabestaanden en slachtoffers. Foto ter illustratie. Photo by Priscilla Du Preez on Unsplash

Ondanks het feit dat ik dit nu dertien jaar doe, kom ik toch steeds weer heel bijzondere situaties tegen. Het is verrassend om te zien hoe veerkrachtig mensen kunnen zijn. Ook de situaties waarin mensen zijn beland, lopen enorm uiteen. Ik zou er een boek over kunnen schrijven! Maar laat ik beginnen met deze eerste column op FemkeFataal.nl.

Strafrecht

Het Nederlandse strafrecht draait vooral om de verdachte. Voor slachtoffers en nabestaanden geldt dat zij maar een kleine rol hebben in die juridische procedure. Een van mijn taken is om mijn cliënten daar zo goed mogelijk over te informeren en voor te bereiden op wat er gaat komen.

Zo heeft een slachtoffer recht op inzage van het strafdossier, op een gesprek met de behandelend officier van justitie, op het uitoefenen van het spreekrecht, op een schadevergoeding en op kosteloze bijstand van een slachtofferadvocaat. Die rechten zouden vanzelfsprekend moeten zijn. Maar helaas kom ik het nog te vaak tegen dat het op dit vlak helemaal niet goed gaat.

Zoals bij die jongeman die slachtoffer werd van een ernstig geweldsdelict, zó ernstig zelfs dat hij in een revalidatiekliniek moet verblijven.

Vechtend

Al vanaf het begin gingen zaken mis. Zo diende de politie de ouders van deze jongeman te informeren. Maar dat gebeurde niet. De agenten hadden de ouders niet thuis aangetroffen en hadden vervolgens geen andere stappen ondernomen om de vader en moeder op te sporen en in te lichten. Pas zes uur later hoorde het ouderpaar van de kritieke toestand van hun zoon, nota bene via sociale media. Op dat moment lag hun kind in de operatiekamer, vechtend voor zijn leven. Je moet er niet aan denken!

Woede en onmacht lopen als een rode draad door dit dossier. In de loop van de tijd volgde er een gesprek met de zaaksofficier van justitie. Vanwege de toen nog van kracht zijnde corona maatregelen mochten er niet teveel mensen bij die bespreking aanwezig zijn. De vader van de ernstig gewonde jongeman was verhinderd. Om die reden kwam een ander, zeer betrokken familielid met de moeder van het slachtoffer mee.

Afspraken

Op voorhand had ik daar duidelijke afspraken over gemaakt met het Openbaar Ministerie. Op de dag zelf had ik bovendien voor alle zekerheid even met het parket gebeld. “Jullie zijn er toch van op de hoogte dat er iemand anders dan de vader meekomt naar het gesprek met de officier”, vroeg ik nog. Daar werd bevestigend op geantwoord. Alles is geregeld, kreeg ik te horen.

Maar pal voordat de bespreking zou beginnen en ik met de auto onderweg was naar het gerechtsgebouw, werd ik gebeld door iemand van het OM. “De officier van justitie heeft bedenkingen en wil dat de moeder alleen komt”, luidde toen de mededeling.

Omdat ik in deze zaak al te vaak de boodschapper van het slechte nieuws was geweest, kaatste ik de bal. ‘Dan mag de officier van justitie dat zelf aan mijn cliënt gaan vertellen’, zei ik.

Anders

Aangekomen bij de rechtbank bleken de zaken opeens wéér anders te liggen en was er plots wel toestemming dat het andere familielid ook aanschoof. Vereiste was wel dat we mondkapjes droegen en die ophielden, wat niemand van ons bezwaarlijk vond.

Voor slachtoffers is zo’n gesprek met een officier van justitie meestal heel beladen. Iedereen zal begrijpen dat mensen dan erg nerveus zijn en elke tegenslag als zeer heftig ervaren. Ik was dan ook opgelucht dat we toch zonder gedoe het gesprek konden ingaan.

*tekst gaat door onder foto*

Slachtoffers en nabestaanden krijgen te maken met een reeks aan complexe, emotionele en ingrijpende gevolgen. Foto ter illustratie. Afbeelding van Free-Photos via Pixabay

Alweer had ik te vroeg gejuicht. Want toen we eenmaal in de zaal zaten, zei de officier van justitie bij binnenkomst dat er naar zijn smaak teveel mensen in de ruimte aanwezig waren. Zo wilde hij niet praten, was zijn reactie.

Tranen

Na al dat heen en weer geslinger en de zoveelste tegenslag, barstte mijn cliënt uit in tranen. Ik probeerde de situatie onder controle te krijgen en stelde snel voor dat ik de zaal zou verlaten. Ook de slachtofferadvocaat was namelijk gearriveerd en zo kon het betrokken familielid in ieder geval bij de moeder van de jongen blijven.

En toen gebeurde het. De officier van justitie zei vervolgens dat dat allemaal niets uitmaakte en dat er sowieso geen familieleden van het slachtoffer bij de bespreking mochten zijn. Dat alles vanwege ‘het recht van privacy van de verdachte.’

Mijn cliënten ontploften. Logisch ook. Wie houdt er nu eindelijk eens rekening met hun rechten als slachtoffers?

Pauze

Ik móest iets ondernemen om deze impasse te doorbreken, bedacht ik me, en ik vroeg daarom om een korte pauze. Ik ben als casemanager van Slachtofferhulp belangenbehartiger van mijn cliënten, maar ook de politie en het OM zijn onze ketenpartners. Op dat moment diende ik dus op te komen voor de positie van mijn cliënten, de officier uit te leggen wat dit allemaal met mijn cliënten deed en tegelijkertijd ook duidelijk aan te geven dat deze gang van zaken niet door de beugel kon.

Tijdens een schorsing kon ik in ieder geval proberen om de gemoederen te bedaren en kreeg ik de kans om de officier van justitie dringend te verzoeken om zijn besluit te heroverwegen.

Gelukkig lukte dat. Na een pauze werd het gesprek hervat, iedereen mocht in de zaal blijven zitten. Maar de bijeenkomst verliep verder uiteraard verre van ontspannen en de nare nasmaak voor mijn cliënten bleef.

Deuk

Als je al weinig rechten hebt en zulke dingen als slachtoffer moet meemaken, dan loopt het vertrouwen in de rechtspraak begrijpelijkerwijs een ernstige deuk op.

Er zou nog meer volgen, die bewuste dag. Onderweg terug naar het kantoor van Slachtofferhulp Nederland werd ik opnieuw opgebeld door het Openbaar Ministerie. In een andere zaak bleek door het OM te zijn besloten om een zitting bij de strafrechter uit te stellen omdat een getuige-deskundige niet aanwezig kon zijn. Of ik maar even mijn cliënt daarover wilde inlichten.

Spanning

Ik slaakte een diepe zucht. De rechtbankzitting was over vier dagen gepland. Al maanden had mijn cliënt naar die datum toegeleefd en nachten wakker gelegen vanwege alle spanning om de strafzaak. Hoe moest ik dit slechte nieuws in vredesnaam weer gaan brengen?

Vaak moet ik strijden voor de rechten van mijn cliënten, maar tegelijkertijd dien ik tevens tactisch en diplomatiek te manoeuvreren. Om die reden omschrijf ik mezelf meestal maar als een pitbull met een roze strikje. Ik laat aan ieders verbeelding over hoe dat eruitziet.  

Steun de website Femke Fataal

Vond je dit een goed artikel? Laat dan je waardering blijken met een kleine bijdrage. Je kunt me ook met een vaste, maandelijkse bijdrage steunen. Dan kan ik onderzoek doen en schrijven en kun jij mijn verhalen blijven lezen. Dankjewel!

5 REACTIES

  1. Mooi kijkje achter de schermen, alleen verbaas ik mij er altijd over dat idd de belangen van de dader voorop staan, omgekeerde wereld

  2. Mooi omschreven. Dat komt volledig overeen met de verhalen die ik hoor van mijn vrouw die ditzelfde, indrukwekkende en respectvolle, werk doet. Enerzijds de waardering van slachtoffers dat ze bijgestaan worden door de pitbulls met roze strikjes(mooi compliment😊). Dat maakt echt een wezenlijk voor slachtoffers.
    Anderzijds de moeizame strijd tegen het machtige ambtelijke logge rechts apparaat wat maar moeizaam lijkt te willen veranderen. Daarin is ook echt een cultuur slag nodig wat brede steun nodig heeft vanuit de politiek, maar zolang daar ook niets gebeurd vrees ik dat op korte en lange termijn we nog heel hard van dit soort pitbulls met roze strikjes nodig hebben.(inclusief de naaste families en vrienden om deze mensen de energie te geven zodat zij door kunnen blijven strijden voor de slachtoffers.)

  3. Fijn dat jij dat roze strikje nog wel hebt. Wat goed om ons een inkijkje te geven hoe het er achter de schermen aan toe gaat, dit kweekt bij mij in ieder geval meer begrip en ook onbegrip voor de soms heftige bureaucratie pffff…

  4. Zelf meegemaakt.
    Mijn eerste vrouw verongelukte (verkeersongeval) in 2005.
    Slachtofferhulp ging in eerste instantie op bezoek bij de veroorzaakster van het ongeval.toen hij bij mij aan de deur belde exuseerde hij zich dat hij wat laat was.
    Hij was eerst op bezoek geweest bij veroorzaakster en was daarom wat te laat.
    Ja zij hij zij is ook slachtoffer.ik zij waaat.
    Heb hem meteen de deur uitgezet.
    Ik zei zo hoort dat niet wegwezen.
    Deze man had dus mijn inziens eerst bij mij moeten komen praten.niet eerst bij de veroorzaakster.
    Ja fouten maken is menselijk hoop dat hij ervan heeft geleerd.
    Groetjes jan

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.