GGZ en strafrecht zijn een slecht huwelijk

747
Strafrechtadvocaat Bo Maenen

Iedere strafrechtadvocaat kent hem wel: het ‘gekkie’ dat onsamenhangende verhalen ophangt en minutenlang de voicemail inspreekt met een vaag verhaal. Hoewel ik er van tijd tot tijd om kan lachen, komt het helaas steeds meer voor dat mensen met psychische problemen in de strafrechtketen terechtkomen.

Maar wat als iemand met psychische problemen wordt vastgezet en niet wordt geholpen?

In het arrestantencomplex van de politie vindt men deze mensen vaak raar en vervelend. Gerichte en gepaste hulp wordt niet gezocht of gewoonweg niet gevonden. Dus krijgen deze personen op enig moment een advocaat toegewezen.

Overtuigen

Wanneer ik merk dat een cliënt last heeft van psychische problemen, probeer ik de rechter er meestal zo snel mogelijk van te overtuigen dat het strafrecht niet de aangewezen route is.

Vaak wordt hieraan voorbij gaan. Psychische problemen mogen niet maken dat je wegkomt met strafbaar gedrag, is dan de redenering. Bovendien kan het riskant zijn om je eigen cliënt te bestempelen als psychisch onstabiel; wie weet hangt hem vervolgens ongevraagd tbs boven het hoofd.

Recentelijk werd ik benaderd door een radeloze man. Na jaren van verslaving en criminele activiteiten had hij zijn leven aanvankelijk aardig op de rit gekregen. Sinds een aantal jaren had hij een baan in de bouw, een leuke huurwoning en een prettig contact met hulpverleners.

Mis

Helaas ging het mis. Door onvoorziene omstandigheden werd de woning van mijn cliënt van de ene op de andere dag onbewoonbaar. Tot overmaat van ramp raakte ook nog een familielid van hem ernstig ziek.

De verzekering hield mijn cliënt aan het lijntje. Hij had daardoor moeite om rond te komen. Ook speelde zijn verslaving weer op en voelde hij zich emotioneel.

Deze man had jaren in hulpverleningstrajecten doorgebracht waarbij hem steeds was ingeprent dat hij tijdig om hulp moest vragen. Maar mijn cliënt kwam bedrogen uit. De woningbouwvereniging, de verzekering en de reclassering stonden hem niet bij en stuurden hem van het kastje naar de muur. Door al die tegenslagen bouwden de spanningen bij deze meneer zich op. Hij merkte dat en ging op enig moment zelfs naar de psychische afdeling van een ziekenhuis. Ook daar werd hem ijskoud de deur gewezen.

Schreeuw

Noem het een schreeuw om hulp of roep om aandacht, maar mijn cliënt richtte vervolgens vernielingen aan en maakte twee woningen tijdelijk onbewoonbaar.

Na zijn arrestatie bekende hij direct bij de politie. Hij bood ook zijn excuses aan en gaf aan dat hij zo graag hulp kreeg van iemand. Dat was het enige dat hij wenste, hij wilde nooit iemand in gevaar brengen, voegde hij eraan toe.

De rechter-commissaris oordeelde dat de man veertien dagen vast moet blijven zitten. Na die beslissing kwam ik als advocaat in beeld.

Controle

Tijdens de eerstvolgende rechtbankzitting zette ik samen met mijn cliënt uiteen waaraan hij behoefte had en hoe hij zijn leven weer onder controle kon krijgen. De man gaf aan dat hij overal aan zou meewerken.

Het OM benadrukte eigenlijk niet te weten wat zij met mijn cliënt aan moest. Er werd verder getwijfeld over de vraag of er wel of niet een psychologisch onderzoek moest komen.

Uiteindelijk volgde geen enkel onderzoek of interventie. De rechtbank overwoog dat de man maar achter tralies moest blijven, aangezien hij blijkbaar kampte met psychische problemen die een disproportionele reactie hadden veroorzaakt.

Scheidslijn

Met deze column wil ik duidelijk maken dat in ons land allerminst hulp wordt geboden aan mensen die op de dunne scheidslijn tussen strafrecht en geestelijke gezondheidszorg staan.

Strafrechters weten vaak niet wat zij met zulke patiënten moeten en durven het risico niet te nemen om hen onder voorwaarden vrij te laten. Na de gebeurtenissen rond Thijs H. zal dat bepaald niet minder worden.

Maar ondertussen heb ik een ongelukkige cliënt die in de gevangenis voortdurend verder achteruit gaat. Op het moment dat hij buiten komt, is hij alles kwijt en zullen zijn spanningen en problemen opnieuw groeien.

Eeuwig zonde dat de strafketen in toenemende mate wegkijkt en niet helpt! 

*Je kunt hier de voorgaande column van Bo terugvinden!

Steun de website Femke Fataal

Vond je dit een goed artikel? Laat dan je waardering blijken met een kleine bijdrage. Je kunt me ook met een vaste, maandelijkse bijdrage steunen. Dan kan ik onderzoek doen en schrijven en kun jij mijn verhalen blijven lezen. Dankjewel!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.