Smaad en laster; denk na wat je deelt op sociale media

652
Strafrechtadvocaat Bo Maenen

Vrijheid van meningsuiting is een groot goed in Nederland. Het is een grondrecht dat zowel in nationale als internationale wetten is vastgelegd. Online en op sociale media is het vaak makkelijk om persoonlijke meningen de wereld in te slingeren. Ook in mijn praktijk zie ik met regelmaat dat er verscholen achter een laptop of telefoon allerlei meningen en opvattingen gedeeld worden.

In principe is daar natuurlijk niets mis mee. Vrijheid van meningsuiting is echter geen onbegrensd recht: het ventileren van een mening kan ertoe leiden dat je in aanraking komt met het strafrecht. Het recente Wilders-proces is daar een goed voorbeeld van.

Smaad en laster

Op het moment dat er via internet of sociale media bedreigingen worden geuit, zal iedereen begrijpen dat dit mogelijk strafbaar is. Maar velen weten niet hoe het zit met de delicten smaad en laster. Goedbedoelde waarschuwingen kunnen óók een strafbaar feit opleveren. Smaad en laster zijn namelijk vormen van belediging.

Bij laster wordt iemand moedwillig beschuldigd van een onwaar feit. Ook het naar buiten brengen van waarheden over een ander kan strafbaar zijn. Dat noemen we smaad. Smaad houdt kort gezegd het ‘moedwillig zwartmaken van een ander’ in. Dat is niet toegestaan, tenzij het is gebeurd uit noodzakelijke verdediging of goede trouw.

Veel mensen hebben geen idee dat het verkondigen van de waarheid hen in grote, strafrechtelijke problemen kan brengen.

Alleenstaande

Zo kwam recent een cliënt bij mij met het volgende verhaal. In het dorp waar hij vandaan komt, leeft een alleenstaande man die meerdere vrouwen bestolen zou hebben. De vermeende dief ging geregeld bij alleenstaande vrouwen langs om er een praatje te maken. Op een later tijdstip kwamen deze vrouwen er dan achter dat zij spullen van waarde of geld misten. Al gauw rees het vermoeden dat de alleenstaande man de vrouwen in de val had gelokt en bestolen.

In een kleine gemeenschap kan zo’n roddel zich snel verspreiden. Het verhaal werd tevens opgepikt door mijn cliënt. Hij heeft een alleenstaande moeder en trok zich de zaak daarom extra aan. Mijn cliënt vond dat het zijn taak was om de samenleving te waarschuwen.

Dief

Op Facebook plaatste mijn cliënt de naam en foto van de vermeende dief en waarschuwde voor zijn beweerdelijke praktijken. In het bericht gaf hij tevens expliciet aan dat de man een dief zou zijn.

Mijn cliënt was zich bij het delen van zijn waarschuwing van geen kwaad bewust. Hij was en is nog steeds van mening dat hij de samenleving slechts wilde waarschuwen en dat hij mensen een gunst heeft verleend. Het is niet de eerste keer dat zoiets gebeurt: met enige regelmaat kun je waarschuwingen over vermeende dieven en oplichters op sociale media voorbij zien komen.

Strafrechtelijke vervolging wegens smaad en laster volgt alleen wanneer het slachtoffer daarvan aangifte doet. Zo ook de beschuldigde man uit het dorp van mijn cliënt. Hij stapte naar de politie om aangifte wegens smaad en laster tegen mijn cliënt te doen. Inmiddels zijn er ook tegen de beweerdelijke dief zelf aangiftes gekomen: diverse vrouwen hebben hem bij de politie aangegeven op beschuldiging van diefstal.

Onderzoek

Er loopt nu een strafrechtelijk onderzoek tegen de mogelijke dief. Volgens de politie is de kans groot dat hij ook vervolgd gaat worden. Of dat eveneens mijn cliënt – wegens smaad – te wachten staat, is nog onduidelijk. Hij zal zich verdedigen met de stelling dat hij zijn uitlatingen op Facebook deed om de samenleving te verdedigen en beschermen. De kans is groot dat de hele kwestie voor hem met een sisser afloopt.

Toch wil ik als strafrechtadvocaat waarschuwen voor het posten van zulke beschuldigingen op social media. Niet alles is toegestaan in het kader van de vrijheid van meningstuiting. Het zou zuur zijn als je iets voor de samenleving wilt betekenen en vervolgens zelf in het verdachtenbankje belandt.

Check altijd je bronnen. En denk vooral goed na voor je een verhaal deelt!  

*Bo schreef vorige keer over mensen met psychische problemen met het strafrecht te maken krijgen. Die column kun je hier lezen!

Steun de website Femke Fataal

Vond je dit een goed artikel? Laat dan je waardering blijken met een kleine bijdrage. Je kunt me ook met een vaste, maandelijkse bijdrage steunen. Dan kan ik onderzoek doen en schrijven en kun jij mijn verhalen blijven lezen. Dankjewel!

1 REACTIE

  1. Ik ben het helemaal met je eens, maar hoe zit het met de overheid die te pas en te onpas de media misbruikt om mensen verdacht te maken, en waarvan met regelmaat achteraf blijkt dat het onterecht is. Nooit gehoord dat daar ook de verantwoordelijke voor vervolgd worden.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.