Zonder vrijheid geen gevoel van veiligheid

    410
    Cleo en Bianca kunnen vanwege hun werk niet al te herkenbaar op de foto.

    Lieve Cleo,

    In mijn huis hangt een schilderij van een oud caravannetje dat op een donker veldje onder de bomen staat. De enige verlichting komt van een lichtsnoer met bolletjes en de deur van de caravan staat wijd open. Overal slingeren spullen, maar er is niemand te zien. Ik denk dat iedereen slaapt.

    Voor mij staat dat schilderij voor de veiligste plek die ik me kan voorstellen. Een slaaphuisje met bordkartonnen wandjes, zonder sloten of camera, middenin de natuur. De begrippen vrijheid en veiligheid zijn sterk verbonden. Veilig is die caravan allerminst, maar het gevoel van vrijheid dat zo’n plek oplevert, maakt dat je je veilig voelt.

    Stalking

    Pas als vrijheid er niet meer is, ga je je onveilig voelen. Dat zie ik ook bij slachtoffers van stalking. De stalker belt elke keer, of staat onverwacht voor je deur. Zijn komst is ongewenst, vaak ook onvoorspelbaar en dat geeft een grote inbreuk op je leven. Je wordt bang en onrustig van het idee dat je elk moment weer met de stalker kan worden geconfronteerd. De stalker neemt je leven over, want de stalker bepaalt de overlast en als slachtoffer moet je dat ondergaan. Je hebt geen controle. Daardoor voel je je onveilig.

    Als ik met slachtoffers in gesprek ga, staan we uitgebreid stil bij het risico, maar ook het gevoel van veiligheid. Wat maakt je bang? Wanneer ben je bang? Bovendien kijken we hoe je de veiligheid zou kunnen verbeteren.

    Veiligheidsmaatregelen

    Voor slachtoffers van stalking voelen veiligheidsmaatregelen vaak heel oneerlijk. Je kunt het gevoel krijgen dat jij van alles moet doen of juist laten, terwijl de stalker gewoon zijn gang kan gaan. Veiligheidsmaatregelen kunnen je gevoel van vrijheid beperken, bijvoorbeeld wanneer je het advies krijgt tijdelijk uit je eigen huis weg te gaan.

    Daarom zijn maatregelen die je je juist meer vrijheid geven net zo belangrijk. Hoe kun je zoveel mogelijk vrije ruimte creëren: tijd en ruimte waarin je geen last hebt van de stalker?

    Soms hebben mensen vooral last van het bellen of mailen van de stalker. Dan kan het helpen om die telefoon of dat mailadres tijdelijk door een vertrouwde vriend of familie te laten beheren, zodat de berichten wel worden bijgehouden maar je er zelf niet zo veel last van hebt.

    Boek

    Of zoals Irene beschrijft in ons boek ‘Eerste hulp bij stalking’: ‘Ze werd steeds banger en banger en voelde zich nergens meer veilig. Elke keer dat ze via de woonkamer naar boven liep, maakte haar hart een sprong van angst bij het idee dat ze haar stalker voor de deur zag staan. Door het ophangen van een gordijn voor die deur, was ze niet ineens veel veiliger, maar voelde ze zich wel veel vrijer in haar eigen huis. De keer erna liep ze zonder te schrikken de trap op naar boven. Door op die manier naar haar omgeving te kijken, claimde ze steeds meer ruimte terug op de stalker’.

    Op welke plek voel jij je het veiligst?

    Lieve Bianca,

    Gek genoeg moet ik bij die vraag meteen denken aan een jeugdherinnering, een plek in Engeland waar we vroeger op vakantie gingen met ons gezin. Het was een oude wachttoren die door de eigenaren geweldig mooi was ingericht. Dikke stenen muren, kamers met ronde vormen en prachtige kleuren. Wij logeerden in een huisje dat aan de toren vast zat. De keuken was geweldig, een echte landhuiskeuken met zo’n groot Engels fornuis.

    Ik denk dat je gelijk hebt dat het het gevoel van vrijheid is, dat je een gevoel van veiligheid geeft. En als je volwassen bent, moet je ineens heel veel, gewoon om te zorgen dat jij en je gezin allemaal goed kunnen functioneren. Werken, huishouden, boodschappen, schoonmaken, zorgen. Vrijheid zit hem dan in de dingen die je voor jezelf doet: wandelen, schilderen, tuinieren of sporten.

    Bespied

    Maar als je gestalkt wordt, zijn zelfs die kleine momenten van vrijheid je niet meer gegund. Je wordt geconfronteerd met je objectieve onveiligheid en dat tast je subjectieve gevoel van veiligheid ernstig aan. Ineens moet je je dagelijkse wandeling opgeven, omdat je niet steeds over je schouder wilt kijken. In de tuin voel je je bespied. Je stalker gaat plots naar dezelfde sportschool als jij. Voor je het weet staat je leven 24/7 in het teken van dingen moeten en dingen laten.

    Zeker voor mensen met kinderen die gestalkt worden, is het allemaal nog eens extra ingewikkeld. Hoe leg je aan kinderen uit wat ze moeten doen als er gevaar dreigt? Dat ze niet meer op social media mogen vertellen aan hun vrienden waar ze geweest zijn of naartoe gaan? Hoe leg je hun uit waarom de stalker dit doet? Als je het zelf niet eens kan begrijpen?

    Controleverlies

    Ik herinner me een zaak waarin een vrouw en haar twee vrij jonge kinderen uiteindelijk een andere identiteit en woonplaats kregen. Ik weet nog hoezeer ik ervan onder de indruk was dat deze vrouw dit had weten te ‘re-framen’: in plaats van als controleverlies, zag ze het als de ultieme manier om de controle juist terug te pakken. Voor haar en haar gezin. Dit was wat er moest gebeuren om hun vrijheid terug te krijgen.

    Misschien is dat een belangrijke boodschap: zelfs wanneer je nare dingen overkomen, waar je niets aan kunt doen, heb je altijd nog de mentale kracht om er een andere draai aan te geven waardoor je gevoel verandert. Een soort mentale, veilige plek in je hoofd waar je altijd op kunt terugvallen.

    Zie je me zwaaien vanuit de wachttoren naar je caravan?

    *Vorige keer schreven Cleo en Bianca over moordenaars. Die column kun je hier teruglezen.

    Steun de website Femke Fataal

    Vond je dit een goed artikel? Laat dan je waardering blijken met een kleine bijdrage. Je kunt me ook met een vaste, maandelijkse bijdrage steunen. Dan kan ik onderzoek doen en schrijven en kun jij mijn verhalen blijven lezen. Dankjewel!

    LAAT EEN REACTIE ACHTER

    Vul alstublieft uw commentaar in!
    Vul hier uw naam in

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.