Coronacrisis heeft veel impact op strafrechtketen

914
Strafrechtadvocaat Daniëlle Troost

Anderhalve week geleden was ik op een politiebureau om een cliënt te bezoeken die was aangehouden. Ik moest worden opgehaald door een agente en wachtte buiten in de prille lentezon.

Na enkele minuten mocht ik naar binnen. Ik merkte op dat het wel genieten was, zo met die eerste zonnestralen. De agente keek me vrolijk aan. “Nou hè, daar hebben we lang op gewacht”, zei ze.  Al snel betrok haar gezicht. “Eindelijk zon, krijgen we dat virus”, vervolgde de politievrouw. “Dat wordt nog wat. Moeten we ons alsnog zorgen maken.” Ik knikte semi-inlevend met haar mee. Het zou toch allemaal wel meevallen?

Realistischer

Maar deze agente had of voorkennis of was gewoon realistischer dan ik. Twee dagen later werd bekendgemaakt dat gevangenissen de komende periode zoveel mogelijk op slot gaan.

Dat betekent dat gevangenen geen bezoek mogen ontvangen van familie en vrienden. Ook bezoek van advocaten moet zoveel mogelijk worden beperkt. Alleen in geval van echte noodzaak kan daarop een uitzondering worden gemaakt.

Maar wat zijn ‘echte’ uitzonderingen? Mijn cliënt, die ik bezocht op het politiebureau en die voor het eerst van zijn leven in een huis van bewaring zit? Eigenlijk moest hij naar een jeugdinrichting. Omdat die vol zijn, is hij in een gewone penitentiaire inrichting geplaatst. Nu mogen zijn ouders hem daar dus ook niet bezoeken. Strikt genomen vast geen noodzakelijk geval.

Urgente

Voor de rechtbanken heeft de coronacrisis eveneens gevolgen. Een week geleden kondigden de gerechten aan dat alleen urgente zittingen doorgaan. Dat zijn zittingen waarin moet worden besloten over de voorlopige hechtenis van de verdachten. Er vindt geen inhoudelijke behandeling van zaken plaats. Die zijn allemaal uitgesteld. Een domper, temeer omdat eerder deze maand al werd aangekondigd dat 20.000 strafzaken op de lange baan zijn gezet vanwege een ernstig capaciteitsprobleem bij de rechtbanken.

Bij de zittingen die wél doorgaan, mogen zo min mogelijk mensen aanwezig zijn. Zo werd afgelopen vrijdag, bij de uitspraak in de zaak van de ‘tramschutter’, slechts een zeer beperkt aantal slachtoffers en nabestaanden in de rechtbank toegelaten.

Vervoert

Ook in kleinere zaken zijn er nu knelpunten. De dienst die verdachten naar de rechtbank vervoert, heeft aangegeven dit zo min mogelijk te willen doen.

Advocaten wordt gevraagd schriftelijk hun standpunt in te nemen en niet fysiek aanwezig te zijn. Dat is problematisch. Juist bij zittingen waar de vraag aan de orde is of een verdachte langer in voorlopige hechtenis moet blijven, zijn de persoonlijke omstandigheden van de verdachte vaak van groot belang. Het is lastiger om die schriftelijk aan de rechters over te brengen, dan wanneer je elkaar in de ogen kunt kijken.

Ook piketmeldingen verlopen anders dan normaal. De politie houdt nog wel mensen op heterdaad aan, maar aanhoudingen buiten heterdaad worden beperkt tot urgente, ernstige zaken. Advocaten verlenen zo mogelijk bijstand via de telefoon.

Lering

Daarnaast wordt getracht arrestanten zo kort mogelijk op het bureau te houden. Dat is een ontwikkeling waaruit we na de crisis vooral lering moeten trekken.

Afgelopen week had ik een piketmelding van een vrouw die werd verdacht van ernstige mishandeling. Zij werd verhoord en mocht direct daarna naar huis. De politieagenten gaven aan dat ze voor nader verhoor zal worden opgeroepen indien zich nog nieuwe vragen opwerpen.

Dat alles vanwege het coronavirus en de wens zo min mogelijk arrestanten binnen de politiebureaus te hebben. Zonder corona had mijn cliënte zeker een nacht in de politiecel moeten blijven. Fijn dat nu alleen voorlopige hechtenis wordt toegepast als het echt niet anders kan. Ik hoop dat we die instelling meenemen in de toekomst.

Impact

De coronacrisis heeft dus ook op de strafrechtketen grote impact. Gelukkig worden er ingrijpende, maar gezien de ernst van de situatie begrijpelijk maatregelen getroffen om de kritische processen zo goed mogelijk door te laten gaan. Het is mooi om te zien dat hierin eensgezind wordt opgetrokken door de verschillende partijen. Laten we hopen dat we deze crisis samen snel te boven komen.

Geniet ondertussen ook een beetje van het zonnetje vanaf je balkon of in je tuin!

*Geïnteresseerd in de vorige column van Daniëlle? Lees hier haar bijdrage over ontsnappingen uit de bajes.

Steun de website Femke Fataal

Vond je dit een goed artikel? Laat dan je waardering blijken met een kleine bijdrage. Je kunt me ook met een vaste, maandelijkse bijdrage steunen. Dan kan ik onderzoek doen en schrijven en kun jij mijn verhalen blijven lezen. Dankjewel!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.